Skip Navigation
 

Archiwum

Budynek

tekst archiwalny pochodzący z nieistniejącej strony www.zsk.bydgoszcz.pl

Gmach, który przejęła szkoła, zbudowany został w latach 1903-1906 w stylu secesyjnym przez zaborcę pruskiego z przeznaczeniem na szkołę.

Do końca roku szkolnego 1920/1921 mieściła się w tym budynku pod administracją niemiecką realna szkoła średnia. Od 15 października 1921 r. do wybuchu II wojny światowej działalność dydaktyczno-wychowawczą rozwijało polskie Miejskie Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze, które w 1923 roku, w 450 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, przyjęło jego imię. W latach okupacji hitlerowskiej budynek był wykorzystany m.in. jako szpital wojskowy. Po zakończeniu wojny w budynku tym funkcjonowały różne szkoły zawodowe (Technikum Pocztowe Ministerstwa Poczt i Telegrafów, Technikum Statystyczne GUS). Przejęty przez Technikum budynek szkolny po prawie 50-letniej eksploatacji wymagał kapitalnego remontu. Niestety, z powodu przede wszystkim braku środków finansowych nie wykonano go natychmiast. zegar słoneczny na ścianie frontowej budynku

W latach sześćdziesiątych przeprowadzono remont centralnego ogrzewania i dachu, wymieniono stare i zużyte wewnętrzne instalacje elektryczne, zbudowano nowe sanitariaty, zainstalowano małą wewnętrzną centralę telefoniczną. W latach siedemdziesiątych przeprowadzono pierwszy remont kapitalny budynku. W 1970 r. urządzono bufet szkolny, a 1973 r. zainstalowano zbiorczą antenę telewizyjną. Początkowo szkoła nie posiadała pracowni i klasopracowni z prawdziwego zdarzenia. Dopiero po kilku latach dzięki zaangażowaniu nauczycieli i kolejnych dyrektorów szkoły zaczęto tworzyć pracownie, klasopracownie i sale przedmiotowe oraz wyposażać je w odpowiedni sprzęt i pomoce dydaktyczne.

Gmach wykonano według projektu inżynierów, architektów Zaar’a i Vahl’a z Berlina. Prace ziemne zaczęto 07 sierpnia 1905 r., natomiast prace murarskie we wrześniu tego samego roku. Dla wzmocnienia nośności gliniastego gruntu wykonano podsypkę piasku grubości jednego metra oraz system drenów odwadniających. W końcu r. 1906 budynek ukończono, a 08 kwietnia 1907 r. oddano do użytku . Wybudowany został przez zaborcę pruskiego z przeznaczeniem na szkołę; nad pracami budowlanymi czuwał Wydział Budownictwa Miejskiego.

Na miejsce budowy wybrano plac leżący na terenie gminy miejskiej, w bardzo dogodnym punkcie. Gmach frontem południowym o długości 75 m zwrócony jest naprzeciw ulicy 3. Maja, zaś stroną zachodnią o długości 65 m do ulicy I. J. Paderewskiego (ówczesnej ulicy Schillera) i obejmował w momencie powstania 4875 metrów kwadratowych o kształcie prostokąta. Wzniesiony w południowo-zachodnim rogu z południowym frontem skierowanym ku ówczesnemu placowi Bismarcka i tworzącym zakończenie ulicy S. Staszica (dawniej Brasiche). Ze względu na usytuowanie i otoczenie zaakcentowany architektonicznie został róg budynku, ukazujący się najkorzystniej z Placu Bismarcka. Nad dachem znajduje się nadbudowa w kształcie wieży, na której zainstalowano platformę, jako bardzo dogodne stanowisko do obserwacji nieba. Na frontowej ścianie budynku widnieje zegar słoneczny w kształcie słońca.

Budynek posiada cztery kondygnacje. Z dwóch stopni parteru zagłębionego w ziemi ostatni stopień przeznaczony został na mieszkanie woźnego, pokój służbowy woźnego dostępny od wejścia, pomieszczenia centralnego ogrzewania oraz trzy pomieszczenia wielkości klas i salę gimnastyczną dołączoną do szkoły. Sala ta ma wysokość całego parteru, długość 21,3 m i szerokość 13,2 m. Obok sali umieszczono umywalnie i pomieszczenia na sprzęt i odzież. Sala gimnastyczna ma dwa wejścia: jedno przez hol z wnętrza budynku ze schodów głównych, drugie prowadzące z podwórka. Z holu parteru prowadzą drzwi do małej galerii dla widzów. Wokół holu wejściowego utworzono: gabinet i rozmównicę dyrektora, dwa pomieszczenia na bibliotekę dla nauczycieli i uczniów, pokój na szatnię i ubikację dla nauczycieli. W ciągu korytarza umieszczono sześć sal lekcyjnych oraz boczną klatkę schodową. Z holu schodowego pierwszego piętra bezpośrednio dostępne są: pokój nauczycielski, dwie sale z przeznaczeniem na naukę chemii, następnie aula znajdująca się nad salą gimnastyczną i mająca wysokość pierwszego i drugiego piętra. Aula może pomieścić jednorazowo 500 osób i poszerzona jest na drugim piętrze o wbudowaną galerię dla słuchaczy z liczbą 130 miejsc siedzących. W ciągu korytarza podłużnego na pierwszym piętrze , tak jak na parterze, stworzono sześć klas lekcyjnych.

Na drugim piętrze umieszczone zostały dwa pomieszczenia przyległe do klatki schodowej, które połączone tworzą salę rysunków. Z nią połączono trzy sale lekcyjne. Dalej wybudowany został pokój narożny z przeznaczeniem na zbiory fizyczne z przyległą do niego salą fizyczną. Długość klas wynosi od 8 do 8,9 m, natomiast szerokość od 6 do 6,3 m. Na samej górze, to jest nad aulą, poprzez rozbudowę strychu stworzono dużą salę śpiewu.

Cały gmach wyposażono w centralne ogrzewanie. Gabinety i sale lekcyjne, o podwójnych oknach ogrzewano ciepłą wodą, natomiast aulę, salę gimnastyczną, salę śpiewu, schody i korytarze wyposażono w niskociśnieniowe ogrzewanie parowe używane w zależności od potrzeb. Pierwotne oświetlenie było zróżnicowane: w sali gimnastycznej zainstalowano cztery elektryczne lampy łukowe, gabinety dyrektora oraz fizyczny miały elektryczne oświetlenie żarowe, cała reszta pomieszczeń oświetlana była lampami gazowymi.

W gmachu szkoły wszystkie sufity, oprócz drugiego piętra, są sklepione masywnie przy pomocy masywnych dźwigarów. Podłogi sporządzone są z betonu żużlowego i cementowej powłoki. Sufit auli natomiast wykonano z tynku z drutem i skonstruowano jako sklepienie, a dzięki architektonicznej formie nadano jej artystyczny wyraz stylu secesji. Strony zewnętrzne budynku i ściany wykonane są z cegły i pokryte hydrauliczną zaprawą. Dach pokryto czerwoną dachówką, zaś jego nadbudówki w kształcie wieży blachą miedzianą. Na konstrukcję dachu użyto drewna i jedynie dach auli ze względu na dużą rozpiętość skonstruowano ze stali.

Koszty budowy całego budynku do 8 kwietnia 1907 roku wyniosły 390000 ówczesnych marek.

W r. 1910 dobudowano do istniejącego budynku skrzydło północne ciągnące się wzdłuż ulicy I. J. Paderewskiego.

W r. 1932 dokonano dalszej rozbudowy budynku poprzez dobudowę pracowni robót ręcznych.

W r. 1952 powstało Technikum Kolejowe, które przejmuje budynek szkolny na swoją siedzibę, po blisko pięćdziesięcioletniej eksploatacji. Gmach już w tym momencie wymagał kapitalnego remontu. Przeszkodę stanowią braki finansowe, które nie pozwalają zadania tego zrealizować.

W momencie przejęcia budynku na swoją siedzibę Technikum Kolejowe posiadało dwadzieścia dwie sale lekcyjne wykorzystywane do prowadzenia zajęć szkolnych oraz osiem sal wykorzystanych na pracownie: fizyczną, chemiczną, rysunku technicznego, mierniczo-elektryczną i podstaw teletechniki, urządzeń teletechnicznych, zabezpieczenia ruchu kolejowego, techniczno-ruchową i drogową oraz salę przedmiotową taboru kolejowego. Dopiero w latach 60. przeprowadzony zostaje częściowy remont, obejmujący w okresie 1960-61 remont ogrzewania i dachu, wymianę wewnętrznej instalacji elektrycznej; zbudowano także nowe sanitariaty oraz zainstalowano wewnętrzną centralę telefoniczną.

W listopadzie 1974 r. w Technikum Kolejowym miał miejsce pożar, w wyniku którego uległa zniszczeniu drewniana konstrukcja dachu krytego dachówką i wieżyczka wyciągowo-wentylacyjna.

Do kapitalnego remontu budynku doszło dopiero w l. 1977-78. Gmach liczył wtedy przeszło 70 lat i wymagał dużych nakładów, zarówno finansowego jak i pracy. Dokładnie 17 stycznia 1977 r. uzgodniono z Prezydentem Miasta sprawy tego remontu kapitalnego. Zostały złożone zlecenia na:
- wymianę instalacji centralnego ogrzewania i instalacji wodno-kanalizacyjnej (Kombinat Budowlany Spółdzielni Pracy „Insbud” w Bydgoszczy),
- podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej (Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Bydgoszczy),
- rekonstrukcję dachu (Przedsiębiorstwo Budownictwa Komunalnego Nr 1 w Bydgoszczy),
- prace dekarskie, blacharskie i elewacyjne (Spółdzielnia Rzemieślnicza Usług Budowlano-Instalacyjnych w Bydgoszczy).

W wyniku remontu nastąpiła całkowita wymiana instalacji c.o. i przyłączenie jej do EC (w miejscu zlikwidowanej kotłowni powstała później harcówka, a na węzeł ciepłowniczy przeznaczono inne pomieszczenie) , naprawa elewacji całego budynku i nadanie jej nowej kolorystyki, wykonano także zaległe roboty dekarsko-blacharskie.

Po dwóch latach, to jest w 1980 r. zbudowano drugą, nową szatnię dla uczniów, a w roku następnym przeprowadzono remont sali gimnastycznej. 20 września 1984 r. dotychczasowy właściciel budynku tj. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej – Technikum Kolejowe Ministerstwa Komunikacji w Bydgoszczy, przekazało gmach ( łącznie z resztą obiektów Technikum Kolejowego ) na rzecz PKP, a ściślej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych. Od tej pory koszty większych remontów związanych z gmachem szkolnym obciążać będą poszczególne służby PKP.

W 1985 r. przeprowadzono remont sanitariatów szkolnych, które zostały zmodernizowane, a ich kabiny wyłożono płytkami ceramicznymi. W następnym roku stworzona została pierwsza pracownia informatyki, na którą wytypowano salę 213 na pierwszym piętrze. Po wykonaniu prac remontowych, m. in. ułożeniu podestów podłogowych, pracownię oddano do użytku z początkiem roku szkolnego 1986/87.

W r. 1987 podjęto działania mające na celu rozpoczęcie budowy nowego skrzydła budynku. Północna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Gdańsku zwróciła się do TK o opracowanie założeń wyjściowych dobudowy skrzydła do budynku w kierunku ulicy Paderewskiego. Rozbudowa obiektu Technikum Kolejowego miała wpłynąć w istotny sposób na poprawę warunków lokalowych szkoły oraz pozwolić na wprowadzenie klas równoległych. Miała także stworzyć możliwości unowocześnienia procesu dydaktycznego poprzez zorganizowanie pracowni przedmiotowych. Przewidywano dobudowanie skrzydła trzypiętrowego z dużą ilością potrzebnych pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach ( m.in.: sale lekcyjne, pracownie, klasopracownie, gabinety, laboratoria, świetlice, bibliotekę, salę gimnastyczną i basen pływacki ). Do realizacji tych zamierzeń nie doszło.

W dniu 30 stycznia 1986 r. na mocy porozumienia między Technikum Kolejowym a Rejonem Przewozów Kolejowych w Bydgoszczy, utworzono gabinet specjalistyczny w szkole, a mianowicie salę przedmiotowo ruchowo- handlową numer 311. W r. 1987 podjęto decyzję o wbudowaniu w istniejący strych budynku szkoły, strzelnicy broni pneumatycznej oraz magazynu broni z uwzględnieniem wielu warunków (chodzi tu na przykład o to, że elementy konstrukcyjne wykonana być muszą z materiałów niepalnych, itp.).

W r. szk. 1990/91 PKP Oddział Budynków wykonuje w budynku szkolnym remont parkietu w sali gimnastycznej, w sali 313 likwiduje się pracownię rysunku technicznego, a przenosi się tu i modernizuje przy okazji pracownię chemiczną.

Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dn. 5 maja 1992 r. wpisuje gmach Technikum Kolejowego do rejestru zabytków województwa bydgoskiego (nr A/307/1/) jako dobro kultury narodowej. W uzasadnieniu stwierdza iż: „ (...) szkoła wybudowana w 1907 roku na siedzibę Miejskiej Szkoły Realnej. Budynek w stylu secesji o kształcie litery L, trójkondygnacyjny z sutereną i użytkowym poddaszem, zwieńczony dachem mansardowym z facjatami, cylindryczną wieżą i czterema wieżyczkami. Elewacja południowa, frontowa, pięcioosiowa z głównym otworem wejściowym, w narożnikach boniowane ryzality cztero i siedmioosiowe zwieńczone szczytami. Okna w całej elewacji zamknięte prosto, łukiem odcinkowym, koszowym i pełnym. Elewacja zachodnia boczna z dwoma ściętymi po bokach ryzalitami, zakończonymi szczytami. Ryzality w dolnych partiach boniowane. Wnętrze z zachowanymi oryginalnymi klatkami schodowymi. Aula zdobiona bogatą sztukaterią i boazeriami. Wszystkie elewacje o bogatym, zróżnicowanym detalu architektonicznym.” (...)

W grudniu 1995 r. w budynku Technikum Kolejowego miała miejsce wymiana głównej tablicy zasilającej. W roku następnym przeprowadzono remonty kapitalne kilku sal, między innymi: w lutym remont sali 402; w listopadzie sali języka polskiego nr 310; zaś w grudniu sali katechetycznej nr 09. Na przełomie lat 2001 i 2002 przeprowadzono kolejne remonty sanitariatów szkolnych oraz wymieniono część instalacji odprowadzającej wodę deszczową z dachu budynku. Ferie zimowe w lutym 2002 r. wykorzystano na odnowienie parkietu w szkolnej auli i renowację boazerii.

Kalendarium ważniejszych prac remontowych i modernizacyjnych:
1905: rozpoczęcie prac ziemnych i murarskich
1906: zakończenie budowy
1907: 08 kwietnia oddanie budynku do użytku
1910: dobudowanie skrzydła północnego budynku wzdłuż ulicy Paderewskiego
1932: dobudowanie pracowni robót ręcznych
1960-61: remont centralnego ogrzewania i dachu, wymiana starej instalacji elektrycznej, budowa nowych sanitariatów, instalacja wewnętrznej centrali telefonicznej
1974: pożar w wyniku którego zniszczeniu uległa drewniana konstrukcja dachu
1977-78: remont kapitalny budynku
1980: budowa nowej szatni dla uczniów
1984: rozszerzenie biblioteki szkolnej o pomieszczenie czytelni
1985: remont sanitariatów szkolnych, całkowita modernizacja elektrycznej sieci zasilającej w pracowni elektrycznej
1986: utworzenie pierwszej pracowni informatyki i szkolnego studia telewizyjnego
1986: utworzenie sali ruchowo-handlowej
1987: utworzenie strzelnicy broni pneumatycznej
1990-91: remont parkietu w sali gimnastycznej; likwidacja pracowni rysunku technicznego w sali 313 i przeniesienie w to miejsce pracowni chemicznej, całkowita modernizacja szkolnego radiowęzła, rozbudowa sali 113 (automatyka sterowania ruchem kolejowym)
1992: wpisanie budynku do rejestru zabytków województwa
1993: remont korytarzy głównych i sanitariatów, przeniesienie studia telewizyjnego z sali nr 308 do pomieszczenia w suterenie (pomieszczenie po zlikwidowanym magazynie mundurowym)
1994: przebudowa szatni na typ „teatralny” (likwidacja boksów szatni dotychczasowej)
1995: wymiana głównej tablicy zasilającej
1996: remonty kapitalne sal lekcyjnych
1997-99: stopniowa wymiana dachówek (z zapasów pochodzących z lat 70.)
1998: modernizacja oświetlenia w sali gimnastycznej; kilkadziesiąt opraw z rurami świetlówkowymi zostaje zastąpionych 9. lampami nowej generacji, zainstalowanie centrali telefonicznej nowej generacji (analogowo-cyfrowa)
1999: przebudowa portierni
2001-02: remont sanitariatów i wymiana części instalacji odprowadzającej wodę deszczową, rozszerzenie pracowni elektrycznej o salę nr 210
2002: remont parkietu w auli szkolnej oraz renowacja boazerii

W r. szk. 2001/2002 w budynku znajduje się 26 pomieszczeń dydaktycznych, w tym: sala katechetyczna (09), klasopracownia maszyn i urządzeń elektrycznych (010), pracownia badań i pomiarów maszyn z zapleczem (014, 015), 7 sal przedmiotowych przedmiotów ogólnokształcących (108, 109, 110, 209, 308, 309, 310), 6 sal przedmiotowych przedmiotów zawodowych (111, 112, 113, 307, 311, 312), trójizbowa pracownia elektryczna i teletechniczna z zapleczem (210, 211, 212), pracownia informatyczna z zapleczem (213), kompleks do nauczania fizyki składający się z sali ćwiczeniowej, zaplecza oraz sali audytoryjnej (304, 305, 306), której wystrój nie odbiega w zasadzie od rozwiązania początkowego, pracownia chemiczna z zapleczem (313), kompleks do nauczania przysposobienia obronnego, składający się z dużej sali dydaktycznej (402), strzelnicy oraz zaplecza (pomieszczenie nauczyciela oraz magazyn broni) oraz sala gimnastyczna z zapleczem.

W r. 1998 Miejska Pracownia Urbanistyczna zwróciła się do szkoły z prośbą o opinię w„zakresie konieczności zachowania rezerwy terenowej” w świetle planowanej przebudowy miejskiego układu komunikacyjnego. Istniejący projekt przebicia ul. Staszica do placu Weyssenhoffa redukuje znaczną część dziedzińca szkolnego. Jako rekompensatę przewidziano przekazanie szkole w użytkowanie dwóch obiektów z działkami, położonych w ciągu ul. Paderewskiego (nr 2 i nr 4); w takiej sytuacji, Zespół Szkół Kolejowych wyraził opinię pozytywną.

W wyniku reformy administracyjnej, likwidującej szkolnictwo resortowe przejęte przez samorządy lokalne, nieruchomość przy ul. Kopernika 1 uległa komunalizacji i obecnym jej właścicielem jest Miasto Bydgoszcz.
 
 
« powrót|drukuj

Darmowe statystyki